2. Kalite Sacın Statik Performansı

• Rehber
• CHY Mühendislik Ekibi

Üretim hatlarında ve ağır sanayide demirbaşa dayalı her proje için A-kalite sac kullanmak her zaman finansal olarak sürdürülebilir değildir. Tonajın kritik boyutlara ulaştığı karkas, şasi destekleri veya gizli taşıyıcı kiriş üretimlerinde 2. kalite sac kullanmak, mühendislik açısından tamamen yapılabilir bir manevradır. Ancak bu noktada, malzemenin metalürjik defosunun sadece yüzeyde (kozmetik) mi yoksa yapısal mı olduğunu analiz etmek gerekir.

Akma Sınırı (Yield Strength) ve Çekme Testi Verileri

İkinci kalite bir malzemenin taşıyıcı sistemde kullanılıp kullanılamayacağı, "Yield Strength" dediğimiz akma sınırına bakılarak tayin edilir. Geleneksel sıcak sac (S235 veya S275 serisi) ürünleri standart gerilim testlerine tabi tutulduğunda, plastik deformasyonun başladığı nokta net olarak bellidir. 2. kalite bir sacda, malzemenin uç bölgelerinde veya göbeğinde tufal çukurları veya kalınlık sapmaları olabilir. Eğilme momentinin (Bending Moment) hesaplanmasında, sacın en ince kesitindeki kesit modülü (Section Modulus - W) referans alınmalıdır.

Klasik bir 3.00 mm nominal kalınlıktaki HRP ruloyu boy kesme hattından geçirdiğimizde, malzemenin ortası 2.98 mm, kenarları 2.85 mm gelebilir (Edge drop efekti). Eğer bir profil bükülecekse, statik hesap mekanik dayanımın en zayıf olduğu bu 2.85 mm üzerinden yapılmalıdır.

Boy Kesme Hatlarında Stres Giderme (Leveling)

2. kalite rulolarda sıklıkla karşılaşılan kalıntı stres (residual stress), ancak gelişmiş multi-roll (çoklu merdaneli) ütüleme (leveling) ünitelerinde giderilebilir. Sacı yalnızca düzeltmek yetmez; aynı zamanda malzemenin hafızasındaki bobin kavisini (coil set) silmek şarttır. Aksi halde, lazer kesim masasına yatırdığınızda sac havaya kalkar ve lazer kafasına çarparak makinenize zarar verir.

Doğru analiz edilmiş, tufal oranı tolere edilebilir seviyede ve statik yükü karşılayacak şekilde ebatlanmış ürünler, inşaat ve makine sektöründe kârlılığın sırrıdır.